Devaraya fort-Tumkuru(Karnataka),దేవరాయనదుర్గ-తుమ్కూరు(కర్నాటక రాష్ట్రం)

•  

•  

- దేవరాయనదుర్గ ప్రాంతాన్ని, దేవాలయాలని, వాటి పరిసర పర్యావరణ జాగ్రత్తల్ని, అభివృద్ధి కార్యక్రమాల్ని టి.వి.యస్‌ కంపెనీ గ్రూప్‌, సౌత్‌ ఇండియన్‌ ఆటో మొబైల్‌ కంపెనీ స్వచ్ఛందంగా చేబట్టింది. భోగ నరసింహస్వామి దేవాలయం ఇక్కడున్న కొండ కిందిభాగంలో, యోగ నరసింహస్వామి దేవాలయం శిఖరాగ్రంలో ఉంటాయి.

కర్నాటక రాష్ట్రంలో బెంగళూరుకి 65కి్ప్పమీ దూరంలో కొండలతో ప్రకృతిని తన ఒడిలో దాచుకున్న తుమ్కూరులో ఉన్న హిల్‌ స్టేన్‌ ఈ దేవరాయనదుర్గ. ఈ ప్రాంతం అంతా బండరాతి కొండల చుట్టూ పచ్చని దట్టమైన అరణ్యంతో శిఖరాగ్రాల అనేక దేవాలయా లతో చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.

వీటిలో అత్యంత ప్రధానమైన ఆలయాలు యోగనరసింహ, భోగనరసింహ దేవాలయాలు. ఇక్కడ మరో మనోహర దృశ్యం జయమంగళి నదీ పరీవాహక ప్రాంతం. ఇక్కడే మరో అద్భుత ఆలయం మహాలక్ష్మీ దేవాలయం. ఇది ఇక్కడికి అతి సమీపంలో ఉన్న గోరవనహళి ప్రాంతంలో ఉంది.

ప్రాంత చరిత్ర:

ఈ ప్రాంతాన్ని నాటి మైసూరు మహారాజు చిక్కదేవరాజ ఒడయార్‌ హస్తగతం చేసుకున్నాడు. అంతకు ముందు ఈ ప్రదేశాన్ని అన్నెబిద్దసరి అని వ్యవహరించేవారు. తరువాత జడకన దుర్గగా నామాంతరం చెందింది. ఆ తరువాత చివరికి దేవరాయన దుర్గగా పిలవబడుతోంది. ఇక్కడ విహరించవలసిన ప్రదేశాలు చాలా ఉన్నాయి.

లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవాలయం:

ఈ దేవాలయాన్ని మొదటి కంఠీరవ నరసరాజు పూర్తి ద్రవిడ వాస్తు కళారీతిలో నిర్మించాడు. ఇక్కడ లభించిన శిలాశాసనాలు 41, 42లో ఈ దేవాలయ స్థంభాలు, ఇతర పునర్నిర్మాణ కార్యక్రమాలు 1858లో నాటి మైసూర్‌ మహారాజైన మూడవ కృష్ణరాజ వడయార్‌ చేయించినట్టు లిఖించబడింది.

ఈనాడు ఈ ప్రాంతాన్ని, దేవాలయాలని, వాటి పరిసర పర్యావరణ జాగ్రత్తల్ని, అభివృద్ధి కార్యక్రమాల్ని టి.వి.యస్‌ కంపెనీ గ్రూప్‌, సౌత్‌ ఇండియన్‌ ఆటో మొబైల్‌ కంపెనీ స్వచ్ఛందంగా చేబట్టింది. భోగ నరసింహస్వామి దేవాలయం ఇక్కడున్న కొండ కిందిభాగంలో, యోగ నరసింహస్వామి దేవాలయం శిఖరాగ్రంలో ఉంటాయి.

ఇక్కడ మరో ఔన్నత్యం ఉట్టిపడే దేవాలయం ఒకటి తూర్పు ముఖంగా ఉండే నరసింహదేవాలయం. దీనిని కుంభి అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ దేవాలయం గర్బగృహంలో సుఖనాసి, నవగ్రహ, ముఖమండపంతో కూడి ఉంటుంది. దీనికి అనుబంధంగా ఇక్కడ మూడు కొలనులు కూడా ఉన్నాయి. వాటిని నరసింహ తీర్థ, పరాశర తీర్థ, పాదతీర్థ అని అంటారు.

గిరి ప్రదక్షణ:

ఈ దేవాలయాలు నెలకొని ఉన్న ఈ పర్వతం చుట్టూ అనేక మంది భక్తులు ప్రదక్షణలు చేస్తారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని విశ్వ:హిందూ పరిషత్‌ నిర్వహిస్తోంది. గిరి ప్రదక్షణ చేసే భక్తులకు కావలసిన సౌకర్యాలు కల్పిస్తూ, తగిన ఏర్పాట్లు చూస్తున్నారు.

నమద చిలుమి:

కొండ దిగువ నుండి తుమ్కూరు వెళ్ళే మార్గంలో ఉండే ఒక ప్రదేశాన్ని నామద చిలుమి అంటారు. చిలుమి అంటే ఎగిసి పడు అని అర్థం. త్రేతాయుగంలో శ్రీరాముడు లంకకి వెడుతూ మార్గమథ్యంలో ఇక్కడ విశ్రమించాడు. ఈ ప్రాంతంలో నీటిచుక్కలేదు. అప్పుడు రాముడు భూమిలో ఒక భాణాన్ని సంధించగా అక్కడ నుంచి నీరు ఎగసి పడింది. ఆ కారణంగా దీనిని నామద చిలుమి అంటారు. ఈ ఎగసి పడే నీటి ధారని ఇప్పటికీ చూడవచ్చు. ఇక్కడే శ్రీరాముని పాదముద్రలు కూడా ఉన్నాయి.

ఇప్పుడు అనేక సదుపాయాలతో పర్యాటకులకు వసతులు, రవాణా సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉంచారు. ఈ దేవరాయన దుర్గ చుట్టుపక్కల ఎన్నో విశేషాలు, చారిత్రక నిర్మాణాలతో బాటు ప్రకృతి సౌందర్యాల్ని కూడా తనివితీరా చూడవచ్చు.

Courtesy with : Andhraprabha News paper  -   Sun, 30 Oct 2011

*=================================*
 * Visit my website : Dr.Seshagirirao.com

Chennakeshava Temple-Markapuram(prakasam dist),చెన్నకేశవ క్షేత్రం-మార్కాపురం(ప్రకాశం జిల్లా)

•  

•  

   శ్రీమహావిష్ణువు అలంకారప్రియుడు. అందుకే ఆయన్ని చెన్నకేశవుడు అని కూడా పిలుస్తారు. అంటే అందమైన కేశవుడు అని అర్థం. అలాంటి చెన్నకేశవుడు మొట్టమొదట భూమిపై వెలసిన క్షేత్రం ప్రకాశం జిల్లాలోని మార్కాపురం. నాలుగు యుగాల్లోనూ ఉన్నదని చెప్పే విశేషాలు...

మార్కండేయుడు... శివారాధన చేసి మృత్యువును జయించిన చిరంజీవి. ఆయన 'గజారణ్య సంహిత' అనే గ్రంథాన్ని రచించారు. ఈ 'గజారణ్యం' మరేంటో కాదు... ప్రకాశం జిల్లాలోని మార్కాపురమే.

కృతయుగం కంటే ముందు సంగతి. అప్పట్లో ఈ ప్రాంతం దట్టమైన అరణ్యం. మహర్షులు తపస్సు చేసుకునేవారు. వాళ్ల తపస్సును భంగం చేసేందుకు రాక్షసులు ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేసేవారు. అప్పుడు మహర్షుల కోరికమేరకు శ్రీహరి ఇక్కడ చెన్నకేశవుడిగా స్వయంభువుగా వెలిశాడు. అమ్మవారు రాజ్యలక్ష్మీదేవిగా అవతరించింది. కృతయుగంలో ఈ ప్రాంతంలో ఉండే ఏనుగులు స్వామిని గుండికా నది (గుండ్లకమ్మ) నీటితో అభిషేకించేవట. అందుకే దీనికి 'గజారణ్యం' అనే పేరు వచ్చింది.

త్రేతాయుగంలో గౌతమ మహర్షి స్వామికోసం ఇక్కడే తపస్సు చేశాడు. ద్వాపరయుగంలో రాక్షసుల బాధలకు తట్టుకోలేని దేవతలు చెన్నకేశవుణ్ణి పూజించారట. అందుకే దీనికి 'స్వర్గసోపానం' అని పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.

కలియుగంలో మారికా, మారకులనే భక్తులు స్వామికోసం తపమాచరించారట. వాళ్ల తపస్సుకు మెచ్చి స్వామి ప్రత్యక్షమయ్యారట. అప్పట్నుంచీ ఈ క్షేత్రాన్ని వాళ్ల పేరిట మారికాపురమనీ, మారకాపురమనీ పిలిచేవారు. అదే కాలక్రమంలో మార్కాపురం అయ్యిందంటారు.

చరిత్రలోనూ...
12వ శతాబ్దంలో పలనాటి రాజు మలిదేవుడు గురజాలలో జరిగిన కోడిపందేల్లో ఓడిపోయాడట. అప్పుడు తన మంత్రి బ్రహ్మనాయుడితో కలిసి చెన్నకేశవుణ్ణి కొలిచాడట. ఈ విషయాన్ని పల్నాటి వీరచరిత్రలో శ్రీనాథుడు ప్రస్తావించాడు. 1513లో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు స్వామివారిని దర్శించుకుని కల్యాణ, బ్రహ్మోత్సవాలను జరిపించారు. ఆలయ నిర్మాణానికి తన సామంతరాజు తిమ్మరాజయ్యను ఆదేశించి... స్వామివారికి గర్భాలయం, అంతరాలయం, మహాద్వారం, గర్భగుడిపై ఉన్న విమానగోపురం, రాజ్యలక్ష్మి అమ్మవారి దేవాలయ నిర్మాణాలను పూర్తిచేయించారు. కృష్ణదేవరాయల తరవాత అచ్యుత దేవరాయలు ఈ ఆలయంలో లక్ష్మీనరసింహస్వామి, వేణుగోపాలస్వామి, రంగనాయకస్వామి, గోదాదేవి, రామానుజుల వంటి మరికొన్ని ఆలయాలు నిర్మించారు.

గాలిగోపురం నిర్మాణం వివిధ దశల్లో జరిగింది. 1929లో అప్పటి తాలూకా కచేరీ గుమస్తా పోనంగి లింగరాజు రెండు అంతస్తులు నిర్మించారు. తరవాత ఏడంతస్తులను నాటి మేజిస్ట్రేట్‌ రాయసం సంయోగేశ్వరరావు భక్తుల సహకారంతో పూర్తిచేశారు. 1936లో గోపుర కలశ స్థాపన, మహాసంప్రోక్షణ, కుంభాభిషేకం నిర్వహించారు.
విశేషాలకు ఆలవాలం
మార్కాపురం చెన్నకేశవాలయానికి ఎన్నో ప్రత్యేకతలున్నాయి. ఇక్కడి స్వామివారి మూలవిగ్రహం చుట్టూ మకర తోరణం ఉంటుంది. కృతయుగంకంటే ముందే ఉన్న ఈ తోరణంపై దశావతారాలు ఉండటం విశేషం. సాధారణంగా శ్రీహరికి కుడిచేతిలో సుదర్శనచక్రం ఉంటుంది. కానీ, ఇక్కడ ఎడమచేతిలో ఉంటుంది. స్వామి ఈ చక్రంతోనే కేశి అనే రాక్షసుణ్ణి సంహరించాడట. మూలవిరాట్టు పక్కనే మార్కండేయ మహర్షి, మారిక, మారకయ్యల విగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి.

ఆస్థానమండపంలో ఉన్న స్తంభాలన్నీ ఏకశిలతో తయారుచేసినవే. ఈ మండపం చుట్టూ ఉన్న చూరు (సన్‌షేడ్‌) మరో ఆకర్షణ. ఒక రాయిని మూడు వంపులుగా చెక్కడం ఇందులోని ప్రత్యేకత. ఇలాంటి చూరు తిరుపతి, శ్రీశైలం ఆలయాల్లో మాత్రమే కనిపిస్తుంది.

ఇందులో అన్నదమ్ముల స్తంభాలు చూపరులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తాయి. సోదరులైన ఇద్దరు శిల్పులు తమ మధ్యలో అడ్డంగా తెర కట్టుకుని, శబ్దభేది విద్య ద్వారా రెండు స్తంభాలను చెక్కారు. అంటే, అన్నయ్య ఉలితో శిలమీద ఒకచోట చెక్కినప్పుడు వచ్చే శబ్దం ఆధారంగా తమ్ముడు కూడా సరిగ్గా తన దగ్గరున్న శిలమీద అదేచోట, అలాగే చెక్కాడట. అలా చెక్కిన ఈ స్తంభాలు రెండూ నూటికి నూరుశాతం ఒకేలా ఉండటం విశేషం.

ధనుర్మాసంలో సూర్యోదయ సమయాన ఉదయ భానుని లేలేత కిరణాలు గర్భాలయంలోని మూలవిరాట్టు పాదాల నుంచి శిరస్సు వరకూ వ్యాపిస్తాయి.

వేదకాలం నుంచే ఉత్సవాలు
చెన్నకేశవుని బ్రహ్మోత్సవాలు వేదకాలం నుంచీ జరుగుతున్నాయని గజారణ్య సంహితలో ఉంది. ఆ సమయంలో 12 రోజులపాటు (ప్రతిరోజూ చంద్రోదయానంతరం) వాహనోత్సవాలు జరుగుతాయి. ఏటా చైత్రశుద్ధ చతుర్దశి రోజున బ్రహ్మోత్సవాలకు అంకురార్పణ, పౌర్ణమి నాడు ధ్వజారోహణ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. సూర్య, చంద్ర, సింహ, శేష, యాళి, పొన్న, హనుమ, గరుడ, గజ, అశ్వ, హంస వాహనోత్సవాలు ఉంటాయి. బ్రహ్మోత్సవాల్లో ప్రధానమైంది రథోత్సవం. దీనికి సుమారు లక్షమంది భక్తులు హాజరవుతారని అంచనా.
ఇలా వెళ్లొచ్చు -- ఒంగోలు నుంచి మార్కాపురానికి 94 కి.మీ. దూరం. బస్సుల్లో రావొచ్చు. రైలుద్వారా విజయవాడ-కర్నూలు మార్గంలో ఉన్న మార్కాపురం చేరుకోవచ్చు.

- దొండపాటి మోహన్‌రెడ్డి,న్యూస్‌టుడే, మార్కాపురం పట్టణం(ఆదివారము అనుబంధము).



*=================================*
* Visit my website : Dr.Seshagirirao.co

Chandroday Temple-Mayapur,చంద్రోదయ ఆలయం-మయాపూర్

• 
  

• 
  

-“X¾X¾¢-ÍŒ¢-©ð-¯ä -Æ-AåX-Ÿ¿l -‚-©-§ŒÕ¢

-“X¾-X¾¢ÍŒ¢©ð¯ä ÆAåXŸ¿l “¤Äª½n¯Ã «Õ¢Cª½¢... ÍŒ¢“Ÿî-Ÿ¿§ŒÕ Ÿä„Ã-©-§ŒÕ¢... «ÕÊŸä-¬Á¢©ð ª½ÖX¾ÛC-Ÿ¿Õl-¹עšð¢C. ÂÃF, ŸÄEo ¹šËd-®¾Õh-ÊoC ¦µÇª½-B-§Œá-œ¿Õ Âß¿Õ... ‹ NŸäQ-§Œá-œ¿Õ. ‚§ŒÕ¯ä “X¾X¾¢ÍŒ “X¾‘ÇuÅŒ Âê½x ¹¢åXF ÆCµ¯äÅŒ å£Ç“F ¤¶òªýf „ê½-®¾Õ-œ¿Õ... Æ¢¦K†¾ …ª½X¶ý ‚w©ãp´œþ ¤¶òªýf.- ¦-®¾Õq-©ð¯î éªj©ðx¯î „ç@ÁÙh¢˜ä «ÕÊ¢ ‡©Ç „ç@Çh„çÖ, „ç@ìx-ŸÄ-J©ð ‡©Ç¢šË «Õ©Õ-X¾Û©Õ …¢šÇ§çÖ «á¢Ÿä Åç©Õ-®¾Õh¢C. ÂÃF, °«Ê “X¾§ŒÖº¢ ÍÃ©Ç N*“ÅŒ-„çÕi¢C. ÆÊÖ£¾Çu-„çÕiÊ «Õ©Õ-X¾Û©Õ¢šÇªá. Æ¢Ÿ¿ÕÂ¹× ‚w©ãp´œþ ¤¶òªýf °NÅŒ„äÕ ŠÂ¹ …ŸÄ£¾Çª½º.¤¶òªýf... ¨ æXª½Õ N¢˜ä, ¤¶òªýf ÂÃêªx ’¹Õª½Õh-Âí-²Ähªá. å£Ç“F ¤¶òªýf... ¤¶òªýf ¹¢åXF «u«²Än-X¾-¹×-œ¿Õ. ‚§ŒÕÊ Â휿Õ-¹×-©ðx ŠÂ¹ª½Õ ‡å®f©ü ¤¶òªýf. ‚§ŒÕÊ Â휿Õê ‚w©ãp´œþ ¤¶òªýf. *Êo-X¾p-{Õo¢< ‚§ŒÕÊC ªÃèÇ©Ç¢šË °NÅŒ¢. ¹³Äd©Õ ÅçL§ŒÕ-«Û... ®¾Õ‘Ç©ä ÅŒX¾p. ¹Fo@ÁÙx ÅçL§ŒÕ-«Û... „䜿Õ-¹©ä ÅŒX¾p. ÂÃF, Æ„äO ‚§ŒÕÊÕo ‡Â¹×ˆ«Âé¢ ®¾¢Åî-†¾-åX-{d©ä-¹-¤ò-§ŒÖªá. ‚ °NÅŒ¢Åî N®¾Õ-é’-Ah-¤òªáÊ ‚§ŒÕÊ ÂíÅŒhŸ¿Ê¢ Â¢ „çAÂê½Õ. šÇ„î-ªá-•„þÕ, ¦÷Ÿ¿l´¢... ƒ©Ç ÆEo ƒèÇ©Ö ÍŒÖ¬Çª½Õ. ÂÃF, Æ„äO ‚§ŒÕÊÕo ®¾¢ÅŒ%-XÏh-X¾ª½ÍŒ©ä-¹-¤ò-§ŒÖªá. ÆX¾p-šË-«-ª½-Â¹Ø ¦µ¼’¹«D_ÅŒ Æ¢˜ä ÅçL§ŒÕE ‚§ŒÕÊ „ç៿šË²ÄJ UÅŒÊÕ ÍŒC„ê½Õ. ÆD... ƢŌ-ªÃb-B§ŒÕ ¹%†¾g ®¾«Ö•¢ (ƒ²Äˆ¯þ) «u«²Än-X¾-¹שãjÊ ¡©“X¾-¦µ¼Õ-¤Ä-Ÿ¿Õ©Õ ª½*¢*¢C. ‚w©ãp´œþ... Æ¢¦K-†¾ß-œ¿-§ŒÖu-œ¿Õ '‚ X¾Û®¾h-¹¢©ð ¡Â¹%-†¾ßg-ºËg ŠÂ¹ ’íX¾p-«u-ÂËh’à *“A¢*Ê Bª½Õ ¯ÃÂ¹× Ê*a¢C. «áÈu¢’à X¾Ûª½Õ-³ò-ÅŒh-«áœçjÊ ‚§ŒÕÊÅî «ÕÊ¢Ÿ¿JÂÌ ÆÊÕ¦¢Ÿµ¿¢ …¢Ÿ¿E ÍçXÏpÊ Bª½Õ ‚¹{Õd-¹עC. ÆX¾p{Õo¢<, ¯Ã¹؈œÄ ¡Â¹%-†¾ßg-œËÅî \Ÿî ÆÊÕ¦¢Ÿµ¿¢ …Êo ÆÊÕ¦µ¼ÖA ¹LT¢C. Æ©Ç ¯äÊÕ Â¹%†¾g-¦µ¼-¹×h-ºg-ªá-¤ò-§ŒÖ-ÊÕ. 1975©ð “X¾¦µ¼Õ-¤Ä-Ÿ¿Õ-©-ÊÕ ®¾¢Ÿ¿Jz¢* £ÏÇ¢Ÿ¿Õ-«Û’à «ÖJ¤ò-§ŒÖ-ÊÕ. ÆX¾Ûpœä ¯Ã æXª½ÕÊÕ Æ¢¦K†¾ ŸÄ®¾ ÆCµÂÃJ’à «Öª½Õa-¹×-¯Ão-ÊÕ. “X¾¦µ¼Õ-¤Ä-Ÿ¿Õ© ®¾ÖÍŒÊÅî ¬ÇÂÃ-£¾É-J-¯çj-¤ò-§ŒÖ-ÊÕ. «ÕŸ¿u¢ «Ö¯ä¬ÇÊÕ. ¯Ã ‚£¾Éª½¢ ¯ä¯ä «¢œ¿Õ-Âî«œ¿¢ „ç៿-©Õ-åX-šÇd-ÊÕ. ¯äÊÕ \C A¯Ão «á¢Ÿ¿Õ... ¡Â¹%-†¾ßg-œËÂË ÆJp¢ÍŒœ¿¢ Æ©„Ã-{Õ-Íä-®¾Õ-¹×-¯Ão-ÊÕ. •X¾«Ö©Åî ŸµÄuÊ¢ Íä殄úËgÑ ÆE Íç¦ÕÅê½Õ ¤¶òªýf. ¤¶òªýf 1975©ð „ç៿šË²ÄJ ¦µÇª½-ÅŒŸä-¬Á¢ «ÍÃaª½Õ. «á¢¦ãj V£¾Þ©ðE ¡Â¹%†¾g «Õ¢C-ª½¢©ð¯ä 骢œ¿Õ-¯ç-©-©Õ ’¹œË¤Äª½Õ. ÅŒª½„ÃÅŒ Æ„çÕJÂà „ç@ìx-®¾-JÂË ‚§ŒÕÊ 48 ÂË©ð-©Õ-¯Ão-ª½Õ. Fª½®¾¢’à Ō§ŒÖéªjÊ ‚§ŒÕÊÕo ÍŒÖ®Ï ƒ¢šðx-„Ã-@ÁÙx ‚¬Áa-ª½u-¤ò-§ŒÖ-ª½Õ. '¯äÊÕ ƒÂ¹ °NÅŒ¢©ð ƒ¢œË§ŒÖ „ç@Áx-Ê-ÊÕ-¹ׯÃo-ª½Õ «Ö„Ã@ÁÙx. ÂÃF, ÆX¾Ûpœä ¯äÊÕ ¦µÇª½-ÅŒŸä-¬Á¢Åî “æX«Õ-©ð-X¾-œÄf-ÊÕÑ Æ¢šÇª½Õ ¤¶òªýf. «ÕÅŒ«ÖJpœË «©x „ç៿šðx ¤¶òªýfÂË ƒ¢šðx ÍÃ©Ç ƒ¦s¢Ÿ¿Õ©Õ ‡Ÿ¿Õ-ª½-§ŒÖuªá. Æ«Öt¯ÃÊo©Õ *«JÂË ŠX¾Ûp¹ׯÃoª½Õ. -“X¾-¦µ¼Õ-¤Ä-Ÿ¿Õ© ‚•cÅî... ‚ ÅŒª½„ÃÅŒ ¤¶òªýfÂË Æ¢Åà ¹%†¾g-«Õ-§ŒÕ¢ ƪá¤òªá¢C. «Õª½Õ®¾šË \œÄC œç“šÇ-ªá-šü©ð æXŸ¿l ¦µ¼«¢AE ÂíE ¹%†¾g «Õ¢Cª½¢’à «Öêªa-¬Ç-ª½Õ. „Ã@Áx Æ«Öt¯Ã¯Ão ŸÄE “¤Äª½¢¦µð-ÅŒq-„Ã-EÂË «ÍÃaª½Õ. “X¾¦µ¼Õ-¤Ä-Ÿ¿Õ-©Õ Â¹ØœÄ «ÍÃaª½Õ. ÆX¾Ûpœä ‚§ŒÕÊ ÅŒÊ «ÕÊ®¾Õ©ðE «Ö{ÊÕ ¤¶òªýfÅî Íç¤Äpª½Õ. X¾Pa-«Õ¦ã¢’Ã-©ü-©ðE «Ö§ŒÖ-X¾Ü-ªý©ð …Êo ¡ŸµÄ«Õ¢... ƒ²Äˆ¯þ “X¾ŸµÄÊ ê¢“Ÿ¿¢. ƹˆœ¿ ƢŌ-ªÃb-B-§ŒÕ-²Änªá Ÿä„Ã-©-§ŒÖ-Fo, ¤Äx¯ç-šð-J-§ŒÖ-Fo, „çjC¹ NècÇÊ ê¢“ŸÄFo EJt¢ÍÃ-©-ÊÕ-¹ע{Õ-Êo-{Õd Íç¤Äp-ªÃ-§ŒÕÊ. ÆX¾pšËÂË ¤¶òªýf «Ö§ŒÖ-X¾Ü-ªýE ͌֜¿-¹-¤ò-ªá¯Ã “X¾¦µ¼Õ-¤Ä-Ÿ¿Õ© ÂîJ¹ÊÕ ¯çª½„ä-ªÃa-©E Eª½g-ªá¢ÍŒÕ-¹×-¯Ãoª½Õ. Æ©Ç ‚§ŒÕÊ EJt¢ÍÃ-©-ÊÕ-¹×-ÊoŸä ÍŒ¢“Ÿî-Ÿ¿§ŒÕ Ÿä„駌բ. ÂÃF, ÆŸ¿¢ÅŒ ®¾Õ©¦µ¼¢’à •ª½’¹©ä-Ÿ¿Õ. ‡X¾Ûpœ¿Õ ŸÄE ’¹ÕJ¢* ‚©ð*¢*¯Ã \„î Æœ¿f¢Â¹×-©Õ. 2006 «ª½Â¹Ø ŸÄE œËèãj¯þ Â¹ØœÄ ®ÏŸ¿l´¢Âé䟿Õ. ‚ÈJÂË 2010©ð ŸÄE EªÃtº¢ „ç៿-©Õ-åX-šÇd-ª½Õ. «Õªî «âœä-@Áx©ð ÆC X¾Üª½h-ªá-¤ò-ŌբC. \-œ¿Õ ©Â¹~© ÍŒŸ¿ª½X¾Û Æœ¿Õ’¹Õ© N®Ôh-ª½g¢©ð EJt®¾ÕhÊo ¨ ‚©§ŒÖEÂË ®¾Õ«Öª½Õ ª½Ö.400 Âî{Õx Ȫ½a-«Û-ŌբŸ¿E Ƣ͌¯Ã. ƒ¢Ÿ¿Õ©ð ŸÄŸÄX¾Û ª½Ö.300 Âî{Õx ¤¶òªýf Æ¢C®¾Õh-¯Ão-ª½Õ. NÕ’¹Åà „çáÅÃhEo ŸÄÅŒ© ÊÕ¢* NªÃ@Ç© ª½ÖX¾¢©ð æ®Â¹-J-²Äh-ª½Õ. 300 «Õ¢C ¹تîa-«-œÄ-EÂË ÆÊÕ«Û’Ã ¦µÇK ¤Äx¯ç-šð-J-§ŒÕ¢ Â¹ØœÄ Æ¹ˆœ¿ EJt®¾Õh-¯Ão-ª½Õ. °NÅŒ ¦µÇ’¹-²Äy-NÕÅî... -¤¶ò-ªýf °NÅŒ¢ ¦µÇª½-ÅŒŸä-¬Á¢Åî-¯ä-ÂÃ-Ÿ¿Õ... ŠÂ¹ ¦µÇª½-B-§Œá-ªÃ-L-Åî-ÊÖ «áœË-X¾œË¢C. 1980-©©ð ®ÏœÎo©ð ‚§ŒÕÊ ƒ²Äˆ¯þ Âê½u-“¹-«Ö-©ðx ¦µÇ’¹¢’à ‹ ª½Ÿ±¿-§ŒÖ-“ÅŒ©ð ¤Ä©ï_-¯Ão-ª½Õ. Æ¢Ÿ¿Õ©ð X¾Pa-«Õ¦ã¢’Ã-©üÂË Íç¢CÊ “X¾„î¾ ¦µÇª½-B-§Œá-ªÃ©ãjÊ †¾Jt© X¾JÍŒ-§ŒÕ-«Õ§ŒÖu-ª½Õ. ‚„çÕ Â¹ØœÄ Â¹%†¾ßgœË ¦µ¼Â¹×h-ªÃ-©Õ. ƒŸ¿lJ ‚©ð͌ʩÖ, ÆGµ“¤Ä-§ŒÖ-©Ö ¹L¬Çªá. ÅŒª½„ÃÅŒ «ÕÊ®¾Õ©Ö ¹L¬Çªá. Æ©Ç 1983©ð ƒŸ¿lª½Ö ŠÂ¹ˆ-{-§ŒÖu-ª½Õ. ¨ Ÿ¿¢X¾-ÅŒÕ-©-Â¹× ƒŸ¿l-ª½-«Öt-ªá-©Õ... Æ«Õ%ÅŒ, ÆF†¾. XÏ©x©Õ X¾ÛšÇd¹ ¤¶òªýf... Æ„çÕ-J-ÂÃ-©ðE NÕ§ŒÖOÕ ÊÕ¢* é’ªá-¯þq-N©äxÂË „çRx-¤ò-§ŒÖ-ª½Õ. ‡¢Ÿ¿Õ-¹¢˜ä ƹˆœ¿ …ÅŒhª½ Æ„çÕ-J-ÂÃ-©ð-éÂ-©Çx ÆAåXŸ¿l ¹%†¾g «Õ¢Cª½¢ …¢Ÿ¿F... ÅŒ«Õ XÏ©x©Â¹× ¹%†¾g-ÅŒ-ÅŒy¢ ¦Ç’à Ʃ«œÄ©-F! ƒ-X¾p-šË«-ª½-Â¹Ø ¤¶òªýf Ÿ¿¢X¾ÅŒÕ©Õ ‡¯îo²Äª½Õx ¦µÇª½-ÅŒŸä-¬Á¢ «ÍÃaª½Õ. ƒX¾Ûpœ¿Ö ‡Â¹×ˆ-« -®¾«Õ-§ŒÕ¢ ¦µÇª½-Åý©ð¯ä ’¹œ¿Õ-X¾Û-ÅŒÕ-¯Ão-ª½Õ... 'ÍŒ¢“Ÿî-Ÿ¿-§ŒÕÑ X¾ÊÕ©Õ ÍŒÖ®¾Õ-Âî-«-œÄ-EÂË.

*=================================*
* Visit my website : Dr.Seshagirirao.com

Bruhadeswara Temple-Tanjavur(Tamilnadu),బృహదీశ్వరాలయం-తంజావూరు(తమిళనాడు)

• 
  

• 
  

ఆ ఆలయం పొడవు 793 అడుగులు, గోపురం ఎత్తు 216 అగుడులు. దీని నిర్మాణానికి ఇటుకలు, సున్నపురాయి, బంకమట్టి లాంటివేవీ ఉపయోగించలేదు. పునాదులు, గోపురం, శిఖరం... అన్నీ పూర్తిగా రాళ్లతో నిర్మించారు. గోపురం 13 అంతస్తులు. ఆ రాష్ట్రంలోనే అది పెద్ద ఆలయంగా పేరుగాంచింది. చోళులు, పాండ్యులు, నాయకులు... ఇలా రకరకాల పాలకుల ఆనవాళ్లు ఇక్కడ కనిపిస్తాయి. ఈ ఆలయాన్ని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించింది. అదే తమిళనాడుకు చెందిన తంజావూరులోని వెయ్యేళ్లు పూర్తి చేసుకున్న బృహదీశ్వరాలయం .

క్రీ.శ.985 -1012 మధ్య కాలంలో తంజావూరును రాజధానిగా చేసుకుని రాజరాజ చోళుడు పాలించాడు. ఇతను శైవ భక్తుడు. కేరళ, మధురై మొదలుకుని శ్రీలంక వరకూ తన రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. రాజ్యంతో పాటూ ఆదాయమూ బాగా పెరిగింది. ఈ విజయానికి గుర్తుగా, దేశమంతటా తన కీర్తి ప్రతిష్టలు తెలియజేయడానికి పెద్ద ఆలయాన్ని నిర్మించాలనుకున్నాడు. అలా, రాజధాని తంజావూరులో బృహదీశ్వరాలయ నిర్మాణానికి పూనుకున్నాడు. రాజరాజ చోళుడు బృహదీశ్వరాలయ నిర్వహణకు ప్రత్యేకంగా భూములు కేటాయించాడు. దేవాలయ నిధిని ఏర్పాటు చేశాడు. దేవాలయాలు సాంస్కృతిక కేంద్రాలుగా మారింది ఇక్కడనుంచేనని చెబుతారు చరిత్రకారులు. ఆలయ నిర్మాణం క్రీ.శ. 1004లో మొదలై 1010 లో పూర్తయింది. ఇప్పటికీ దేశంలో అతి పెద్ద ఆలయంగా దీన్నే చెబుతారు. బృహదీశ్వరాలయ ప్రాగణం పొడవు 793 అడుగులు, వెడల్పు 393 అడుగులు, గోపురం ఎత్తు 216 అడుగులు. ఈ ఆలయ నిర్మాణానికి ఇటుకలు, సున్నపురాయి, బంకమట్టి... ఇవేవీ ఉపయోగించలేదు.

నిర్మాణంపై ఎలాంటి పూతా పూయలేదు. పునాదుల దగ్గర నుండి పీఠాలు, గోపురం, శిఖరం... ఇలా అన్నీ రాళ్లతోనే తయారయ్యాయి. వాటి బరువుని బట్టి ఒక రాయి మీద మరో రాయిని పేర్చి నిర్మించారు. ఈ ఆలయ గోపురం 13 అంతస్తులు వుంది. గోపురం పై కప్పు నిర్మాణానికి 80 టన్నుల బరువుండే ఏక శిలను ఉపయోగించారట. దీని విస్తీర్ణం 25.5 చదరపు అడుగులు. ఈ రాయిని గోపురంపైకి తీసుకెళ్లడానికి చాలా ఇబ్బంది పడ్డారు. గోపురం నుండి ఏడు కిలోమీటర్లు దూరంలో ఉన్న ఓ గ్రామం దగ్గర్నుండి ఏటవాలుగా ఉండే ప్రత్యేక వంతెనను నిర్మించారు. శిఖరం రెండు తలాలుగా ఉంటుంది. తంజావూరు చుట్టుపక్కల ఎక్కడా కొండలు, గుట్టలు కనిపించవు. ఈరాళ్లను దాదాపు 150 కిలోమీటర్లు దూరంలో ఉన్న పుదుకొవై ప్రాంతంలోని రెండు కొండల్ని పూర్తిగా తొలిచి తీసుకొచ్చి ఆలయం నిర్మించి ఉంటారని ఒక అంచనా.

బృహదీశ్వరాలయ గోపురం మొత్తం ఎక్కడా కొంచెం కూడా ఖాళీ లేకుండా శిల్పాలతో తీర్చి దిద్దారు. ఆలయం నిర్మాణ గొప్పదనం బయట గోడలపైనే కాదు లోపల కూడా కనిపిస్తుంది.
గర్భగుడిలోని శివలింగాన్ని 13 అడుగుల ఎత్తున్న ఏకశిలతో మలిచారు. ఈ శివలింగాన్ని ఉత్తర భారతదేశంలోని నర్మదా తీరం నుండి తీసుకొచ్చారని చెబుతారు. ఎత్తైన ఈ లింగాన్ని పూజించడానికి రెండు వైపులా మెట్లు ఉంటాయి. ఈ లింగానికి గోముఖ పానవట్టం కూడా సుమారు 500 టన్నుల బరువున్న కొండరాయితో నిర్మించారు. గుడి లోపల భాగం రెండు అంతస్తులుగా ఉంటుంది. ఎక్కడా తలుపులు ఉండవు. రాతి ద్వారాలు ఉంటాయి. లోపలి గోడలపై రాజుల కాలంలో వేసిన కుడ్యచిత్రాలు కన్పిస్తాయి. ఇవి అక్కడక్కడా చోళుల కాలంనాటి చిత్రాలపైన వేసి ఉన్నాయి. రాజరాజ చోళుడు తన ముగ్గురు రాణులతో కలిసి దక్షిణామూర్తి రూపంలో నటరాజుకు పూజలు చేస్తున్న కుడ్యచిత్రాలు దర్శనమిస్తాయి. ఈ చిత్రాలు ఇప్పుడు అస్పష్టంగా కన్పిస్తున్నాయి.

సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల నిర్వహణకోసం ఈ ఆలయానికి రాజ్యం నలుమూలల నుండి 91 దేవాలయాల నుండి 400 మంది దేవదాసీల్ని రప్పించారు. తర్వాత కాలంలో బృహదీశ్వరాలయం... దేవాలయాలూ, దేవాలయ నగరాల నిర్వహణకు ఒక నమూనాగా నిలిచింది.

పాలనా నమూనా

1279లో తంజావూరు చోళుల ఆధిపత్యం నుండి మధురై పాలకులైన పాండ్యుల చేతుల్లోకి వెళ్లింది. పాండ్యుల తర్వాత తంజావూరు విజయనగర రాజుల పాలనలోకి వచ్చింది. ఈ కాలంలో బృహదీశ్వరాలయం ప్రజల సమావేశ మందిరంగా, విద్యా సాంస్కృతిక శిక్షణా కేంద్రంగా ఉండేది. ఆ తర్వాత తెలుగు పాలకులైన నాయకుల ఆధీనంలోకి వచ్చింది. చోళుల కాలం నాటి నందికి వీరు రక్షణగా మండపాన్ని నిర్మించారు. పంతొమ్మిది అడుగుల పొడవూ, ఎనిమిది అడుగుల వెడల్పూ, పన్నెండు అడుగుల ఎత్తూ ఉన్న ఈ నందిని ఏకశిలతో మలిచారు. ఇది దేశంలోనే రెండో అది పెద్ద ఏకశిల నంది (మొదటిది లేపాక్షి నంది). నాయకుల తర్వాత తంజావూరు మరాఠా పాలకుల చేతిలోకి వెళ్లింది. వీరు ఆలయ శిఖరానికి కొన్ని మార్పులు చేయించారు. ఒకే ఆలయంలో భిన్న రకాల పాలకుల గుర్తులు కనిపించడమనేది భారతదేశంలో మరే చోటా ఉండదు.

ఇదీ బృహదీశ్వరాలయమే

ఉత్తరాదికి రాజ్యాన్ని విస్తరించిన మొట్టమొదటి దక్షిణాది రాజు మొదటి రాజేంద్ర చోళుడు. ఇతడు రాజరాజ చోళుడి తనయుడు. గంగానది తీరం వరకు తన రాజ్య విస్తరణకు గుర్తుగా రాజధాని నగరాన్ని (గంగై కొండ చోళపురం) నిర్మించాడు. మొదటి రాజేంద్రుడు తంజావూరులో నిర్మించిన బృహదీశ్వరాలయాన్ని పోలిన మరో బృహదీశ్వర ఆలయాన్ని గంగై కొండచోళపురంలో నిర్మించాడు. ఈ రెండు దేవాలయాలూ దాదాపు ఒకేలా ఉంటాయి. ఎత్తైన రాజ గోపురాలూ ప్రహరీలూ అపురూప శిల్ప సంపద... ఇవన్నీ ఈ రెండు ఆలయాలకే సొంతం. తండ్రిపై విధేయతను చూపుతూ శిఖరం ఎత్తును మాత్రం తగ్గించాడు రాజేంద్రుడు. విస్తీర్ణంలో మాత్రం ఇదే పెద్దది. ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో శివుడితో పాటు ఇతర దేవుళ్ల ఆలయాలూ ఉన్నాయి.

బృహదీశ్వరాలయం నిర్మాణాన్ని అప్పటి రాజులు తమ దైవభక్తితో పాటు ఆర్థిక, సైనిక సామర్థ్యాన్ని చాటి చెప్పుకోడానికి చేసిన ప్రయత్నంగా చరిత్రకారులు చెబుతారు. ఏదేమైనా చోళుల కాలంనాటి సంస్కృతీ, సంప్రదాయాలు తెలుసుకోడానికి ఈ ఆలయాల్లోని చిత్రాలు ఉపయోగపడతాయి.

బృహదీశ్వరాలయ నిర్మాణంలో పాల్గొన్న వారిలో ఎక్కువ మంది భక్తులే. ఆలయాన్ని నిర్మించిన రాజరాజ చోళుడు 'ఈ ఆలయ నిర్మాణంలో భాగమైన అందరి పేర్లూ ఇక్కడ చెక్కించాలి' అని ఆదేశించాడట. ఆయన చెప్పినట్లే వాళ్లందరి పేర్లన్నీ శాసనాల్లో కనిపిస్తాయి. వందేళ్ల క్రితం వరకూ ఈ ఆలయాన్ని కరికాళ చోళుడి కాలంలో నిర్మితమైందని భావించేవారు. జర్మనీకి చెందిన ఓ పరిశోధకుడు మాత్రం రాజరాజ చోళుడు నిర్మించాడని నిర్ధారించాడు.

దర్శనీయ ప్రాంతాలు

తంజావూరు చెన్నైకి దక్షిణంగా 320 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. బృహదీశ్వరాలయం తంజావూరు పట్టణంలో మధ్యలో ఉంది. బృహదీశ్వరాలయంతో పాటు అక్కడ చూడాల్సిన ప్రదేశాలు చాలా వున్నాయి. ఇక్కడున్న ప్రసిద్ధ సరస్వతి మహల్‌ లైబ్రరీ సందర్శకులను ఆకట్టుకుంటోంది. ఆలయానికి సమీపంలో పురావస్తుశాఖ మ్యూజియం ఉంది. రాజభవనాన్నే మ్యూజియంగా మార్చారు. తంజావూరు పరిసరాల్లో లభించిన వివిధ రాజుల కాలం నాటి ఆయుధాలు, నాణేలు... అన్నీ అక్కడ చూడొచ్చు. గంగై కొండచోళపురం ఇక్కడి నుండి 61కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

Courtesy with : ప్రజాశక్తి దినపత్రిక - ఆదివారం అనుబంధం   Sat, 23 Jul 2011, IST  

*=================================*
* Visit my website : Dr.Seshagirirao.com

Brahmeswara Temple-chebrolu,బ్రహ్మేశ్వరాలయం-చేబ్రోలు

• 
  

• 
  

రాష్ట్రంలోనే ఏకైక బ్రహ్మాలయం... చేబ్రోలు ,సృష్టికర్తలలో ఒకడు... అందరి తలరాతలు రాసేవాడు.. ఏడు కొండలవాడికి నిత్య మూ సుప్రభాత సేవలో పాల్గొని (బ్రహ్మాదయస్సువ...) తరించేవాడు... భృగుమహర్షి శాపం కారణంగా కలియుగాంతం వరకు నీటిమధ్యలో ఉండిపోయినవాడు... అన్ని దేవుళ్లకు అష్టోతర, శతనామాలతో భక్తులు పూజలు చేసుకునే అవకాశం ఉన్నా ఆయన మాత్రం పూజా పునస్కారాలకు నోచుకోని వాడు... ఎవరయ్యా అంటే ఇంకెవరూ... బ్రహ్మ అని అందరూ ఠక్కున చెప్పేస్తుంటారు. అటువంటి బ్రహ్మకు గురటూరు జిల్లాలో ఓ అరుదైన దేవాలయం ఉంది. ఆ ఆలయ విశేషాలు
-గుంటూరు జిల్లా కేంద్రానికి 14 కి మీల్ల దూరంలో చేబ్రోలులో (పొ న్నూరు మార్గంలో) క్రీశ 18వ శతాబ్దం లో దేవాలయాన్ని కట్టించి ధన్యుడయ్యాడు రాజా వాసిరెడ్డి వెంకట్రాద్రి నాయుడు. భారతదేశం లో రాజస్థాన్‌లోని పుష్కర్‌క్షేత్రం, తమిళనాడు లోని కుంభకోణం ప్రాంతాలలో మాత్రమే బ్రహ్మకు దేవాలయాలున్నట్లు చెపుతుంటారు. ఆ తరువాత ఒక్క చేబ్రోలులో మాత్రమే దేవాల యం ఉండటం గమనార్హం. బ్రహ్మశ్వరునిగా పిలుచుకుని ఈ స్వామికి నిత్యమూ ఇక్కడ ఎటువంటి పూజాదికాలు జరుగకపోయినా లింగాకారంలో ఉన్న స్వామికి ప్రతిరోజు అభిషేకం, విభూది ధారణ వంటివి మాత్రమే జరుగుతాయి. చతుర్ముఖరూపంతో అలరారే స్వామివారి ప్రాంగణం సుందరంగా ఉంటుంది.

ఉత్సవాలకకు నోచుకోని స్వామి...
సుమారు 50 గజాల పొడవు, వెడల్పులతో ఉన్న కోనేరు మధ్యలో స్వామి ఆలయం నిర్మా ణమై ఉంది. మధ్యలో సుమారు ఏడు అడుగులు చదరంగా గర్భగుడి, దాని చుట్టూ నాలుగువైపులా ఆరు అడుగుల వెడల్పున వరండా, ముందు వైపు ధ్వజస్తంభం, గర్భగుడిపైన గోపురంతో దేవాలయం నిర్మాణ మైంది. కోనేరు గట్టు మీద నుంచి మధ్యలో ఉన్న ఆలయం వరకు 10 అడుగుల వెడల్పు న వంతెన నిర్మించారు.

-ఇక గర్భగుడిలో నాలుగు అడుగుల ఎత్తున, నాలుగు అడుగు ల కైవారం ఉండే శిలపై పద్మం ఆకారాన్ని తయారు చేసి దాని మధ్యలో మూడు అడుగు ల ఎత్తున నలుచదరంగా ఉన్న చతుర్ముఖ బ్రహ్మదేవుడు కూర్చుని వున్న భంగిమలో భక్తులకు కనిపిస్తారు. లింగాకారంగా ఉండటంతో స్వామివారిని బ్రహ్మేశ్వరునిగా పిలుస్తుంటారు. ఎటువంటి ఉత్సవాలకు నోచుకోని స్వామిని నిత్యం ఎంతో మంది వచ్చి చూసి వెళ్తుంటారు. అప్పట్లో ఏనుగులపై ఎర్ర ఇసుకను తీసుకువచ్చి ఈ దేవాలయాలంను నిర్మించారని చారిత్రక కథనం. కోనేరులో స్వామి వారి దేవాలయం ఉన్నా నేటికీ చెక్కుచెదరని శిల్ప సౌందర్యం అందరినీ మంత్రముగ్ధులను చేస్తుంది.

మరో 9 ఆలయాలు...
దేవాలయానికి సమీపంలో మరో 9 ఆలయాలు ఉండటం విశేషం. గతంలో నూరు దేవాలయాలు ఈ ప్రాంతంలో ఉండేవట. ఉన్న ఆలయాల్లో కేశవస్వామి ఆలయం ప్రాచీ నమైందిగా చెబుతారు. విశాలమైన ప్రాకారాలు... రాజగోపురాలు.. మంటపాలు... స్తంభాలు... ఏకరాతి శిల్పాలు.. శిల్ప సంపద అంతా ఇక్కడ కొలువుదీరి ఉందా అన్నట్లుగా అనుభూతి కలుగుతుంది. అలాగే రాజ్యలక్ష్మి అమ్మవారి దేవాలయం, భీమేరాశ్వరాలయం, వేణుగోపాల స్వామి, నరసింహస్వామి, ఆంజనేయస్వామి, వీరభద్రుడు, రంగనాధ స్వామి, చంద్రమౌళీశ్వర స్వామి, సహస్ర లింగేశ్వర స్వామి, నవగ్ర హమూర్తులు, నాగేశ్వరాలయాలు పక్కపక్కనే ఉన్నాయి. విషయ మేమంటే బ్రహ్మ చూపు పడితే అరిష్టం కలుగుతుందన్న ఉద్దేశ్యంతో ఇక్కడి బ్రహ్మశ్వరాలయాలన్ని దేవతామూర్తుల ఆలయాలతో అష్ట దిగ్బంధనం చేసినట్లు పూర్వీకుల కథనం.

-తూర్పు, పడమర దిక్కులలో వరుసగా చంద్ర మౌళ్వేశ్వర, సహస్రలింగేశ్వర ఆలయాలు (శివాలయాలు), ఉత్తర దక్షిణాలలో వేణుగోపాలస్వామి, రంగనాధ స్వామి (వైష్ణవ) ఆలయాలు, నైరుతి, వాయువ్య, ఈశాన్య, ఆగ్నేయ దిక్కులలో శక్తి స్వరూపుణులైన అమ్మవార్ల ఆలయాలను ఏర్పాటు చేసి బ్రహ్మేశ్వర ఆలయాన్ని దిగ్బంధం చేసినట్లు పెద్దలు చెబుతుంటారు. ఇన్ని ఆలయాలు ఇక్కడ కొలువుదీరి ఉండటం వల్లే తమ ప్రాంతంలో పండిన పొగాకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు ఉందని, అలాగే ఇక్కడి చేనేతలకు కూడా మంచి పేరు ప్రఖ్యాతలు ఉన్నాయని చేబ్రోలువాసు లు గర్వంగా చెపుతుంటారు.

చారిత్రాత్మకంగా ఎంతో పేరున్న చేబ్రోలు ను తూర్పు చాళుక్యులు వంశానికి చెందిన రెండవ యుద్ధమల్లుడు రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించినట్లు చారి త్రక కథనం. ఆయన 9వ శతాబ్దానికి చెందినవాడు. ఆ తరువాత పశ్చిమ చాళుక్యు లు, కాకతీయ చక్రవర్తి సామంతుడు, సేనాధిపతి అయిన జాయపసేనాని ఈ చేబ్రోలునే రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించారట. తదనంతరం వెలనాటి చోళులు, ఆపై న గోల్కొండ నవాబులు చేబ్రోలును వశం చేసుకుని పరిపాలించినట్లు ఇక్కడి చారిత్రక కథనం.
రాష్ర్టంలో ఎక్కడా లేని విధంగా బ్రహ్మకు దేవాలయాన్ని ఏర్పాటు చేసి.. ఆ దేవాయం చుట్టూ మరెన్నో దేవాలయాలను కట్టించి ఈ ప్రాంతాన్ని సస్యశ్యామలై భాసిల్లేలా తీర్చిదిద్దిన ఘనత ఆనాటి పాలకులదనే చెప్పాలి.

- శిరసనగండ్ల సత్యనారాయణ శర్మ,-జర్నలిస్టు, గుంటూరు@Surya news paper-09/01/2011

*=================================*
* Visit my website : Dr.Seshagirirao.com

Manikyamba ammarvaru-Draksharamam(E.G.dist),భీమేశురాణి-మాణిక్యాంబ ద్రాక్షారామం(తూర్పుగోదావరి జిల్లా)

•  

•  

మాణిక్యాంబ....ఆహో! ఎంత మనోహరమైన చల్లనిపేరు. అంబ అంటే అమ్మ అని అర్థం. మాణిక్యములు వంటి చిరునవ్వులు చిందిస్తూ ఆప్యాయతలు అందించే అమృతమూర్తి మాణిక్యాంబ.దేశంలోని అష్ట్టాదశ శక్తిపీఠాలలో 12వ శక్తి పీఠంగా తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని పురాణ ప్రసిద్ధి గాంచిన ద్రాక్షారామంలోని భీమేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలో కొలువైవున్న శ్రీమాణిక్యాంబ దేవి భక్తులచేత కొనియాడబడుతోంది. ఈ క్షేత్రానికి పౌరాణిక విశిష్టత ఉన్నది. దక్షుడు యాగం చేసిన ప్రదేశం కాబట్టి అది ద్రాక్షారామం అయ్యింది.

దక్షుడు యాగానికి భర్త పరమశివుడు వద్దన్నా సతీదేవి యాగానికి వెళుతుంది. అక్కడ ఎవరూ పలకరించకపోవడంతో తన ముఖం భర్త అయిన శివునికి చూపించలేక యోగాగ్నిని సృష్టించుకుని తన దేహాన్ని అగ్నికి ఆహుతి చేసి తనువు చాలిస్తుంది. ఈ విషయం తెలుసుకున్న శంకరుడు ఉగ్రుడై వీరభద్రుని సృష్టించి ఈ దక్షయజ్ఞాన్ని నాశనం చేయమని పంపుతాడు. యజ్ఞవాటికలో దేహత్యాగం చేసిన సతీదేవి శరీరాన్ని శంకరుడు వియోగంతో తన భుజంపై వేసుకుని విలయతాండవం చేయడంలో ముల్లోకాలు కంపించాయి.

దీనితో దేవతలు శ్రీమహావిష్ణువును ప్రార్థించగా ఆయన తన సుదర్శన చక్రంతో ఆ మృతదేహాన్ని 18ఖండాలుగా చేశాడు. ఆ 18భాగాలు 18దివ్య స్థలాల్లో పడి అష్ట్టాదశ శక్తి పీఠాలుగా విరాజిల్లుతున్నాయి. సతీదేవి ‘కణత’ భాగం యాగం నిర్వహించిన చోట పడడంతో ‘మాణిక్యాంబదేవి’ వెలిసినది. శివుడు భీమేశ్వరుడుగా, మాణిక్యాంబదేవితో ఒకేసారి స్వయం ప్రతిష్ట పొందిన ప్రదేశమే ద్రాక్షారామం. ఈ ప్రాంతాన్నే త్రిలింగ దేశమంటారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో శ్రీశైలం, శ్రీకాళహస్తి, ద్రాక్షారామం క్షేత్రాలను మూడింటిని కలిపి త్రిలింగ దేశమంటారు.

-మిగతా శక్తి పీఠా క్షేత్రాలకు ద్రాక్షారామంలోని మాణిక్యాంబ శక్తి పీఠానికి ఒక భిన్నమైన విశిష్టత వుంది. దాదాపు అన్ని శక్తి పీఠ క్షేత్రాలలో అమ్మవారి విగ్రహం ఒకచోట, శ్రీచక్ర యంత్రం మరోచోటా వుంటాయి. కానీ ద్రాక్షారామంలో మాణిక్యాంబదేవిని శ్రీచక్ర యంత్రంపై ప్రతిష్టించడం వల్ల శ్రీచక్రయంత్రానికి, అమ్మవారికీ ఏకకాలంలో పూజలు జరుగుతుంటాయి. ఈ క్షేత్రంలో యంత్రం వేసి అమ్మవారిని ప్రతిష్టించడం విశేషం. సతీదేవి తనువు చాలించిన ప్రదేశంలోనే శక్తిపీఠం ఆవిర్భవించడం వల్ల ఒక మహిమాన్విత ప్రాంతంగా విరాజల్లుతోంది.

ద్రాక్షారామం క్షేత్రానికి దక్షిణ కాశీ అని మరోపేరు వుంది. ఇది తూర్పు గోదావరి జిల్లా రామచంద్రపురం పట్టణానికి ఆరు కిలోమీటర్ల దూరంలో వుంది. కాకినాడ నుంచి, రాజమండ్రి నుంచి నేరుగా ద్రాక్షారామంకు బస్సు సర్వీసులు వున్నాయి. యాత్రికులకు దేవస్థానం వారి కాటేజీలు, టూరిజం శాఖవారి అతిథి గృహం, పైండా జమిందారుగారి సత్రం అందుబాటులో వుంటాయి.శరన్నవరాత్రి మహోత్సవాలు ఘనంగా నిర్వహిస్తారు,కుంకుమ పూజలు చేస్తారు. లక్ష కుంకుమార్చన చేస్తారు. శ్రీచక్ర యంత్రంపై అమ్మవారిని ప్రతిష్టించడం వల్ల ప్రత్యేక అవతార రూప అలంకరణలుండవు.

- నాగదేవర సూర్యవెంకట్రావు (నాయుడు),-మేజర్‌న్యూస్‌, రామచంద్రపురం,-తూర్పుగోదావరి జిల్లా.

*=================================*
* Visit my website : Dr.Seshagirirao.com

Shiva Temple-Yaganti(Karnool), శివాలయం-యాగంటి(కర్నూలు జిల్లా), మహానంది, అహోబిలం క్షేత్రాలు

•  

•  

    చుట్టూ ఎర్రమలకొండలు... ఆ కొండల మధ్యలో అపురూపమైన శివాలయం... అందులో విగ్రహరూపంలో దర్శనమిచ్చే శివుడు... కలియుగాంతంలో రంకెలు వేస్తాడని భక్తులు నమ్మే బసవన్న... ఇలాంటి ఎన్నో విశేషాలకు ఆలవాలం కర్నూలు జిల్లాలోని యాగంటి క్షేత్రం.
కాకులు దూరని కారడవి అని కథల పుస్తకాల్లో చదువుతుంటాం. అలాంటి అడవుల సంగతేమోగానీ... ఒక్కటంటే ఒక్క కాకి కూడా లేని ప్రాంతాలు మాత్రం మనదేశంలో కొన్ని ఉన్నాయి. అలాంటివాటిలో యాగంటి ఒకటి. కర్నూలు జిల్లా బనగానపల్లి నియోజకవర్గం పరిధిలో యాగంటిపల్లి గ్రామ సమీపంలో ఉన్న యాగంటిలో కాకులు లేకపోవడానికి గల కారణాన్ని చెప్పే పురాణ కథనం ఒకటి ఉంది.

ఏకశిలపై శివపార్వతులు
పూర్వం అగస్త్య మహర్షి యాగంటి ప్రాంతంలో పర్యటించారట. చుట్టూకొండలూ, జలపాతాలతో రమణీయంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో వేంకటేశ్వరుడికి ఆలయాన్ని నిర్మించాలనుకున్నారట. వేంకటేశుని శిలావిగ్రహాన్ని రూపొందించే సమయంలో చేతి బొటనవేలి గోరు విరిగిపోయిందట. ఎందుకిలా జరిగిందని అగస్త్యుడు శివుడికోసం ఘోరమైన తపస్సు చేశాడట. మధ్యలో కాకులు ఆయన ఏకాగ్రతకు భంగం కలిగించాయట. కోపోద్రిక్తుడయిన ఆ మహర్షి ఈ ప్రాంతంలో ఇకమీదట కాకులు ఉండవని శపించాడట. అప్పట్నుంచీ ఇక్కడ కాకులు తప్ప మిగతా పక్షులన్నీ తిరుగాడుతుంటాయి. ఆ తరవాత అగస్త్యుడి తపస్సుకి మెచ్చి పరమేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడట. అప్పుడు పరమేష్ఠి... 'మహర్షీ, వేంకటేశుని విగ్రహం గురించి నువ్వు బాధపడనవసరం లేదు. ఇక్కడ నేను నేను లింగాకారంలో కాకుండా ఉమాసమేతుడనై ఏకశిలపై వెలసి భక్తులను కటాక్షిస్తాను' అని చెప్పాడట.

పెరిగే బసవన్న
ఆలయ ముఖ మండపంలో నందీశ్వరుడు స్వయంభువుగా వెలిశాడు. పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి తన కాలజ్ఞానంలో 'యాగంటి బసవన్న అంతకంతకు పెరిగి కలియుగాంతమున రంకె వేసేనయా' అని చెప్పారు. నిజంగానే ఈ నంది విగ్రహ పరిమాణం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. భారత పురావస్తు శాఖ కూడా ఈ విషయాన్ని ధ్రువీకరించింది. ఈ ఆలయాన్ని కార్తీకమాసంలోనూ, శివరాత్రి మహోత్సవాల్లోనూ కొన్ని లక్షలమంది భక్తులు దర్శించుకుంటారు.

పచ్చని ప్రకృతి ఒడిలో ఉన్న యాగంటి మరో విశేషం చిన్నకోనేరు. చుట్టుపక్కలున్న పర్వత సానువుల గుండా ఇందులోకి నీరు ప్రవహిస్తుంటుంది. అగస్త్య మహర్షి స్నానం చేసిన ఈ కోనేరును అగస్త్య పుష్కరిణి అంటారు. ఇందులోంచి నీరు ఆలయ ప్రాంగణంలోని కోనేరులోకి వస్తుంది.

యాగంటిలో మరో విశేషం... సహజ సిద్దంగా ఏర్పడిన గుహలు. వీటిలో రోకళ్ల గుహ, వేంకటేశ్వరస్వామి గుహ, శంకర గుహ ముఖ్యమైనవి. రోకళ్ల గుహలో అగస్త్యుడు శివలింగ ప్రతిష్ఠ చేసి తపస్సు చేశాడట. అగస్త్యుడు వేంకటేశ్వరుడి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించిన గుహను వేంకటేశ్వర గుహగా పిలుస్తారు. శంకరగుహ వద్ద వీరబ్రహ్మంగారు తన శిష్యులకు జ్ఞానోపదేశం చేసినట్లు చెబుతారు. ఇక్కడికి సమీపంలోనే ఎర్రజాల గుహలూ ఉన్నాయి.

కర్నూలు జిల్లా కేంద్రం నుంచి 70 కి.మీ. దూరంలో ఉంది బనగానపల్లి పట్టణం. అక్కడినుంచి 15 కి.మీ. దూరం ప్రయాణిస్తే యాగంటికి చేరుకోవచ్చు. ఆర్టీసీ బస్సులతో పాటు ప్రైవేటు వాహనాలూ అందుబాటులో ఉంటాయి. యాగంటి నుంచి 75 కి.మీ. దూరంలో మహానంది, అహోబిలం క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. యాగంటికి వచ్చే భక్తులు బస చేయడానికి అద్దె గదులు, అన్నదాన సత్రాలు ఉన్నాయి.

Courtesy with - ఎస్‌.రవీందర్‌రావు-న్యూస్‌టుడే, కర్నూలు.      Thursday, March 29, 2012

*=================================*
 * Visit my website : Dr.Seshagirirao.com _